Wijze(n) kater(s"!)

Lijkt me leuk: de teerling werpen. Of een dwerg. Kat knuppelen. Wat me doet denken aan de tijd dat ik mocht katten meppen. In een boosaardig sprookje van de hand van Herman Heijermans. Heijermans” Wie mag dat dan wel zijn” Eenvoudig gesteld: een socialistisch bewogen (toneel) schrijver. Een hartstochtelijk propagandist voor het socialisme, dacht in klassentegenstellingen, niet in rassentegenstellingen, zijn ‘antisemitisme’ was opstand tegen een klasse, tegen bekrompenheid, geldzucht, huichelarij, en om deze fouten viel hij andere bevolkingsgroepen even hard. In de ‘geld-jood’ veroordeelde hij niet de jood, maar de kapitalist. Zijn realisme spaarde de vuile neuzen van de joden evenmin als de luizen van de christenen. Kom daar nog eens om. Bijvoorbeeld door kennis te nemen van ‘De wijze kater.’ Waarin de verbeelding het dit keer wint van het realisme wat in ‘op hoop van zegen’ dan wel ‘Schakels’ uitgebreid misstanden aan de kaak stelt.


iGer.nl
‘De Wijze Kater’ had vanaf het begin succes. Wellicht dat dit te danken is aan de speelse opzet, met als hoofdfiguur een mannetjeskat met menselijke trekjes. Op zich natuurlijk een farce, of zo men wil een satire, maar dan zonder kwetsend karakter. Het kluchtige overheerst in deze spotternij met koningschap en hofhouding, de paradoxale benadering van de natuur van het dier en ‘s mensens onnatuur en een voor de liefde pleitende hofprediker. Een stuk wat momenteel ook speelt. Slechts de spelers hebben de namen verandert. Hero, Geert, Mark, Beatrix, een Tweede kamer en alles wat door regenten (bestuurders, managers, commissarissen e.d.) naar voren wordt gebracht. De crisis. De hoofdrolspelers. Het intrigerende spel dat achter de coulissen wordt gespeeld. De belangen die niet altijd even duidelijk zijn. De bengels. De tegenbeweging. Occupy bijvoorbeeld. Of de berichten omtrent de schuldsanering, waarin mensen, door verschillende omstandigheden, in terecht zijn gekomen. Ach, zoveel nieuws is er ook dit keer niet onder de zon. Vandaar de, ogenschijnlijk, wat zonnige plaatsjes.


iGer.nl
Toch eindig ik met een fragment van Heijermans uit zijn boek ‘Kamertjeszonde’, getiteld:
Gestoorde melancholie.
Op die september-namiddag had ik het boek neergesmeten. Ik kon niet meer. Benauwing van het kamertjesleven snikte in mij op. Een der ouwe aanvallen van melancholie. Al zonnigs, kleurigs, warms, vaagde weg in het zwart achter de oogleden, als grijze-meeuwen gescheer over grauwe branding van zee. Ik lag languit in de stoel, het hoofd achterover – liet de dingen gebeuren. De kat kromde zich langs mijn afhangende hand, opschurkend het rugje. Regen tikkerde op de vensterbanken.
O, wat was het leven plagelijk leeg – hoe diepte de ruimte rondom zonder houvast, zonder een enkele steun – alles zwart, grauwzwart, alles ver, alles ellendig bij de voeling van je eigen steunloos hersenbeweeg.
Zo had ik kunnen sterven, kalm kunnen sterven, als mij niet juist in dat ogenblik de visie gekweld had, de scherpe ziening van vol, woelig lawaaiend stadsleven.


iGer.nl
Een besluit nemen. De dobbelsteen het aantal plaatsen laten bepalen. Deel uitmaken van een spel. Een spel met en zonder grenzen. Of het juist op zoeken van grenzen. Het overschrijden hiervan. De overgave desnoods. Door te kiezen. Door je te onderscheiden. Door je af te scheiden. Door het rechte pad te verlaten. Te kiezen voor glibberigheid. Voor het afwijkende. De scheve schaats onder te binden. Door schuin te gaan marcheren. Ik noem maar wat. Ik roep maar wat. Maar ben wel benieuwd naar de uitkomst. Als die drie daar in het Catshuis het pand verlaten. Met een verklaring naar buiten komen. En het beste jongetje van de klas zich in Brussel dient te verantwoorden. Welke wijsheid zal dan in kater Rutte gevaren zijn…”!