Waanzin in de wereldliteratuur.

Leven is vluchtig. Neem het leven luchtig. Uitspraken waar ik me geen buil aan kan vallen. Anders wordt het wanneer het woord zwaarmoedig valt. Of het woord melancholisch. Wanneer dit verhalen betreft waarin de melancholie de ondertoon voert, komt al snel de naam van een Russische schrijver naar boven drijven. Wanneer sprake is van een paranoia en de achterdocht van een bepaalde lading wordt voorzien zal juist die achterdocht een wezenlijke rol kunnen gaan spelen. Zo ook met mensen die er geen hand voor omdraaien om hun pseudologica fantastica letterlijk gestalte te gaan geven. Het boek is getiteld ‘Waanzin in de wereldliteratuur’ en de schrijver van dit Boekenwerkessay Pieter Steinz neemt ons mee op een rondleiding door het Dolhuys van de literaire fictie. Hij woont dan ook in Haarlem op een steenworp afstand van het Museum voor de Psychiatrie, het voormalige Pest en Dolhuys waar ik ooit het genoegen heb gehad mijn boek ‘Afscheid’ te mogen presenteren. Romans van Boudewijn Buch, de verhalen van Edgar Allan Poe en de levens van Virginia Woolf en Sylvia Plath, de werken van Jan Arends en J.M.A. Biesheuvel worden geciteerd om gradaties van gekte, de grens tussen gek en normaal en de aantrekkingskracht van psychiatrische gevallen voor fictieschrijvers passeren de revue. Wat heel prettig is aan dit boekwerk is dat hij het geheel voorziet van handige lijstjes met leestips, waardoor de lezer als het ware voor een ontdekkingstocht door deze wereld wordt uitgenodigd. En toch ontbreekt er naar mijn idee een naam: Roger van der Velde. In zijn werken wordt de lezer immer uitgenodigd kennis te nemen van zijn observaties in zowel het gekkenhuis (De knetterende schedels) als zijn ervaringen in de verschillende gevangenissen waar hij tijdens zijn volwassen leven verbleef. Dan blijft er van die eerder gestelde luchtigheid weinig over. Maar ook dan wordt de lezer geconfronteerd met zijn of haar eigen vluchtige leven, hetgeen mij tot de uitspraak verleidt om juist in dat vluchtige leven te doen wat je geest je ingeeft. Te leven bij de dag, bij het moment wel in het besef dat je mogelijk een morgen wacht, maar dit niet van het kaliber vanzelfsprekend is. Want morgen… wacht misschien wel jouw einde, morgen heb je een ontmoeting met de dood en daar wij niet allen tuinmannen zijn,pluk de bloemen van vandaag, maak daar een ketting van in het besef dat het morgen wel een krans kan wezen…


IMG_6956


IMG_6957