Tegen de klok in (I)

Dat verwacht ik ook niet! Dat ik dingen doe die de goedkeuring van een ander zullen wegdragen. Gelijk een overledene ook weggedragen kan gaan worden. En waarbij de achterblijvers niet veel meer weten te doen dan wat verheffende woorden te spreken. Over de doden niets minder dan goeds. Opdat de gedachtenis als zodanig een verantwoord leven kan gaan leiden. Voor zover gedachten als zodanig te verantwoorden zijn. Want stel je nu eens voor dat:
TEGEN DE KLOK IN
Kun je werkelijk jonger worden door weer te gaan leven en denken zoals je vele jaren geleden deed” Deze vraag stelt Rene Diekstra in zijn column van 20 augustus 2012. Gaat vervolgens door met het volgende:
Stel je bent 65 en besluit op een dag om samen met een groep andere mensen van gelijke leeftijd, vrienden of kennissen, de klok meer dan twintig jaar terug te zetten. Dat doe je door met elkaar naar een klooster of conferentieoord te gaan, daar een week of twee te blijven en alles daar zo in te richten dat het geen 2012 maar 1990 is (Of zo gewenst 1980 dan wel 1970). De kranten en tijdschriften die op tafel liggen zijn uit 1990, de gebeurtenissen die je met elkaar bespreekt zijn van dat jaar of eerder, de films waar je naar kijkt zijn uit die tijd. Ook de foto’s die je bij je hebt van jezelf of je gezin zijn van 1990 en de dingen die je doet, zelf of met elkaar,zijn eveneens de dingen die je toen deed. Zou het terugzetten van de klok op die manier ook je interne klokken, de klokken van je lichamelijke en psychische gezondheid terugzetten” Met andere woorden, zou je ook in die opzichten in de tijd terug gaan, dat wil zeggen jonger worden”
Het lijkt bijna een ‘gestoorde’ veronderstelling. Maar dat is ze niet. Door te gaan leven zoals we op veel jongere leeftijd leefden, worden we werkelijk lichamelijk en psychisch jonger. Zelfs binnen een tijdsbestek van enkele weken. Dat althans hebben Ellen Langer, hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Harvard en haar medewerkers aangetoond in een studie die uitgebreid beschreven wordt in Langers intrigerende boek ‘Clockwise: mindful health and the power of possibility'(Tegen de klok in: aandachtige gezondheid en de kracht van mogelijkheid).
In 1981 laadden Langer en haar studenten twee groepen mannen in busjes en reden ze naar een klooster in New Hampshire, waar ze een week verbleven. De ene groep mannen werd gevraagd en geholpen op de manier die ik hierboven heb beschreven, om in die week helemaal te leven en te denken a la 22 jaar eerder, 1959. De andere groep mannen, die een week later kwam, werd niet meer gevraagd dan om oude herinneringen op te halen aan het jaar 1959, onder andere door naar oude films, kranten, tijdschriften en dergelijke te kijken, maar verder gewoon ‘in het heden te blijven’. Vooraf en achteraf werd bij beide groepen een aantal psychologische tests, zoals voor intelligentie en geheugen, en een aantal lichamelijke metingen gedaan.
En dan besluit ik om, voorlopig, dit artikel even te onderbreken. Want dit onderzoek kent niet alleen een mate van geschiedenis, maar kenmerkt zich ook nog eens door de eenvoud waarmee dit onderzoek gepaard gaat dan wel gepaard ging. Maar door die eenvoud dien je wel tot morgen te wachten, alvorens de oproep van Diekstra te kunnen gaan beantwoorden.

En om juist die spanning op te voeren… tot morgen dan maar weer!