Sam en het vliegtuig


iGer.nl
Geitenwollen sokken. Worden veelal gedragen door nogal sullige, milieubewuste mannen (meestal met baard), die het verder goed bedoelden. Vaak gezien in combinatie met sandalen. Jezus sandalen voornamelijk. Of zou de goede man al slippers hebben gedragen”
Gesticht. Krankzinnigengesticht, zenuwgesticht of zenuwinrichting zijn in onbruik geraakte termen voor een psychiatrische inrichting. Een enkele keer hoor je nog wel eens zeggen: ‘Iemand heeft zeker de deur van Paviljoen 3 open laten staan…’ Paviljoen 3 was de psychiatrische afdeling van het Wilhelmina Gasthuis (kortweg WG) in Amsterdam.
De familie Doorsnee. Populair hoorspel van Annie M.G. Schmidt (1911- 1995) over het leven van een doodgewone familie. Pa is zuinig en ma wil graag ‘nieuwerwetse’ zaken als een tv en koelkast. Door de humoristische manier van vertellen wordt het gezin zeer herkenbaar en geliefd. Dit radiofeuilleton met Hetty Blok en Cees Laseur was van 1952 tot 1958 eens in de twee weken op maandagavond bij de VARA (Vereeniging van Arbeiders Radio Amateurs) te beluisteren.
Van Drees trekken. Betekent: een ouderdomsuitkering ontvangen. Naar Willen Drees (1886 ” 1988), minister van Sociale Zaken (1945 ” 1948). Hij maakte de Noodwet Ouderdomsvoorziening die in 1947 in werking trad. Deze wet is de voorloper van de Algemene Ouderdoms Wet uit 1957. Willem Drees was toen inmiddels minister-president.
Drollenvanger. De drollenvanger, officieel plusfour, is een over de knie vallende pofbroek die voornamelijk door mannen werd gedragen. De plusfour raakte na 1860 in de mode. De broek viel ongeveer 10 centimeter onder de knie, in de Engelse maatvoering vier duimen, wat de verklaring is voor de naam van het kledingstuk. De plusfour (de knickerbocker is een wat kortere versie) werd vooral gedragen als overgang van de korte broek tijdens de lagere schoolleeftijd naar de lange broek, tussen het achttiende en twintigste levensjaar. Na de oorlog raakte deze gewoonte in onbruik. Een bekende drager van de plusfour is de stripfiguur Kuifje.
Duimdrop. Een beetje kleiachtige drop, die je rond je duim kon plakken om er vervolgens (uren!) op te sabbelen. Ander snoepgoed van toen: zwart-op-wit. Of tumtum: een mengsel van gumballetjes, kleine pepermuntjes en chocoladeflikjes, vaak versierd met musket, kleine harde bolletjes suiker. De gumballetjes worden van gelatine gemaakt, waaraan dan een fruitig smaakje is toegevoegd. Aan de buitenkant zijn deze van suikerkorrels voorzien.
Hokken. Verouderde term voor ongetrouwd samenwonen. Als je een kamer kon bemachtigen ” veel geld was er natuurlijk niet ” richtte je die in met rieten dan wel biezen matten en zeil op de vloer, rotanmeubels, sinaasappelkistjes, een betaalbare Pelgrim-kachel en een opklapbed.
Verzamelen. Het laat zich niet bewijzen, maar ook mijn indruk is dat er vroeger minder verzameld werd dan tegenwoordig. Niet meer dan in het verleden. Neem nu eens een willekeurige supermarkt. Zijn het geen voetbalplaatjes, dan is Dolfje W. de aangewezen persoon om het Huis op te gaan volgen. Of zijn het stukken plastic dat het milieu weer weet te belasten. Machtig verpakt in folie. Gedrukt opdat het de ogen raakt. Of pakt. En het daaropvolgende gedreins: ‘mam, mag ik… ‘


iGer.nl
Verleden en heden innig omstrengeld in een onzekere toekomst. Want wat was wordt nog even geboekstaafd. Het ouderwetse spaarbankboekje. De spaarzegels. Vivo die de lakens uitdeelt. De tijd die besteed werd aan teenagers. Of de toestand in de wereld door Meester ‘Geebeejee’ Hiltermann. Of die bekende Tomado rekjes. Rood, geel, blauw, wit en grijs. De zwarte dragers. Waar hingen ze niet” Of het sparen voor de uitzet. Walra, het merk. Gelijk de dekens van AaBe. Van wol nog wel.
Pudding en Gisteren. Al gepasseerd. Neen, dan Sam en Moos. Met de stem en het gezicht van Max Tailleur. ‘Sammie zit in een vliegtuig en moet nodig pissen. Hij pist uit het raam, maar het raampje valt naar beneden en hakt zijn lul eraf. De lul valt in een augurkenveld. Een week later leest Sammie in de krant: in een augurkenpot van Kesbeke vinger zonder nagel gevonden.”


iGer.nl
Kesbeke. Te goedertrouw. Maar wel een bedrijf dat garant staat voor de authentieke Amsterdamse uien! En beter kan ik ze niet bedenken. Vandaar!