Onbewaakt ogenblik


iGer.nl
Men kan nu wel beweren dat afscheid nemen niet bestaat, toch durf ik deze uitspraak in twijfel te trekken. Van ieder moment dat passeert, nemen wij nu eenmaal afscheid. Het is slechts een enkeling toegestaan om dit niet te doen: te denken valt aan mensen bij wie het korte termijn geheugen het af laat weten. Die zullen nu eenmaal het genoegen van een oud op nieuw iedere keer opnieuw ervaren. Zullen de begroeting zien als een nieuwe ontmoeting en laten de dingen in het verleden zijn zoals ze waren. Niet dus. Waarbij de relevantie verloren is gegaan en de hernieuwing als een eerste keer blijvend wordt ervaren. Neem nu, bijvoorbeeld, het postume werk van Bernlef. Onbewaakt ogenblik. En de woorden die ik, onder die noemer, ooit in de bundel ‘Ik ben voor niemand iemand meer’ mocht laten verschijnen. Waarbij ik de ongekende lezer wederom op iets nieuws trakteer, de bekende lezer confronteer met mijn herhaling. Waar ik me vandaag ook weer belangeloos schuldig aan ga maken!
BROER
Onbewaakt ogenblik. // Het heeft wat / voeten in de aard’ / voor ik begreep / wat hij bedoelde; //
nu hij / drie voeten aarde / heeft / begrijp ik / wat hij voelde.


iGer.nl
In zijn verhalenbundel Help me herinneren nam Bernlef een ironisch in memoriam op over zichzelf. ‘Na het enorme succes van zijn roman over de ziekte van Alzheimer’, liet hij zijn alter ego zeggen, ‘ontwikkelde hij een obsessieve fascinatie voor het fenomeen van de herinnering. Hij las ieder boek over het menselijk brein dat hij te pakken kon krijgen. In zijn laatste roman, Onbewaakt ogenblik, betwijfelt de hoofdpersoon – bij hoge uitzondering in zijn werk een schrijver – het bestaan van herinneringen. Waren het niet slechts taalconstructies waarin de originele herinneringen voorgoed waren zoekgeraakt”
Onbewaakt ogenblik gaat over een op Bernlef gelijkende schrijver die zich, op verzoek van zijn uitgever, met enige tegenzin aan zijn memoires zet. Jeugdherinneringen, aantekeningen over een van zijn favoriete auteurs en verslagen van bijzondere ontmoetingen wisselen elkaar af in deze indringende, melancholische roman die zowel de neerslag is van een schrijversleven als een ode aan de liefde.


iGer.nl
Bernlef voltooide Onbewaakt ogenblik kort voor zijn dood. Hij had gehoopt de publicatie ervan nog mee te maken.
Zo’n tekst op de voorflap ontroert. Anders gezegd: doet iets met mij. Vooral als ik eerder de entree heb geschreven en daarna kennis neem van die flaptekst. Simpelweg door de titel in een kader dat mij past te vatten. Mogelijk ook een voorbeeld van een taalkundige sequentie. Maar daar zal mijn goede vriend Charles ongetwijfeld een onderbouwde opmerking weten te maken. Noem hem geen criticaster maar eenvoudig weg een purist. De man van de interpunctie. De man ook die onbewaakt ogenblik onder ogen nam. Mij wees op de betekenis van die voeten. Het begrip daaromtrent en de figuurlijke dan wel letterlijke betekenis die zich in dat onbewaakte ogenblik voordoet.


iGer.nl
Dit keer laat ik de achterflap voor wat deze is. Een beschouwing omtrent de werken die Bernlef ons heeft nagelaten. De prijzen die hem juist, met deze werken,ten deel zijn gevallen: de P.C.Hooftprijs, de Constantijn Huygensprijs en de AKO literatuurprijs. Marsman was nu eenmaal niet de eerste de beste. Maar dat aan zijn werken een einde is gekomen, leidt dit keer geen twijfel. Tenzij ergens, onder uit een kast, maar… dat zal de toekomst ongetwijfeld uit gaan wijzen. Herinneringen en afscheid nemen: bestaan deze nu wel of toch niet”! De toekomst vrienden, een verhaal dat zich weet te herhalen, gelijk die roverhoofdman die ooit sprak! Over een nacht, een stikdonkere nacht. Een roverhoofdman stond op en sprak: ‘t was nacht, stikdonkere nacht! Een roverhoofdman stond op en sprak: ‘t was nacht, stikdonkere na…


iGer.nl