Lesgeven… maar welke onderwerpen dan…?!

Door 23 april 2012

Lesgeven. Zoals ik het mij voorstel, stelt het eigenlijk niets voor. Nu was het wel zo dat, voor ik een onderwerp voorstelde, er wel degelijk sprake was geweest van een voorbereiding. Niet altijd in de ultieme vormen, leerdoelen en wegen waarlangs die mogelijke leerdoelen aan het einde van de les nog eens de revue passeerden, neen, dat was leuk voor de onderwijsgevenden die ons deze theorie in de maag splitsten, maar meer afgestemd op de ontvangenden die theorie in de praktijk mochten koppelen. Integreren als het ware. En als het even kon ook nog de noemer implementeren mochten toepassen. Waarbij absoluut niet voorbij mocht worden gegaan aan, wat zo wonderschoon geregeld naar voren kwam, de empathie waarmee dit geheel werd gesausd. Of zoiets…

Neem nu bijvoorbeeld het tweede blok van het tweede leerjaar. Op de een of andere manier was de lesstof in kaart gebracht. Als richtinggever. Het onderwerp crisisinterventie bij suicidaliteit is, als het zo naar voren komt,toch een onderwerp wat gepaard kan gaan met psychische koude rillingen. Het confronteert met mogelijk eigen lijden. Het confronteert met eigen dood. Het confronteert met macht. En ook met machteloosheid. In welke mate is niet altijd even duidelijk. Maar dat daar sprake van is voorspelbaar. Vandaar ook vandaag de aandacht daarop. Want wordt SOA en de problematiek daaromtrent tegenwoordig wat gebagatelliseerd, ook de zelfdoding mag zich nog steeds heugen op een zeker taboe. Maar wat zijn nu specifieke aandachtspunten?

Het belangrijkste is dat je ziet dat een patient zich anders gedraagt. Dit noem je dan het pre-suicidaal syndroom. Een syndroom is een ‘verzameling’ van symptomen, zoals de kenner weet.

Je ziet dat een patient contact afweert, zich irritant gedraagt, boos is en afkeer en haat gevoelens naar zichzelf en anderen vertoont. Over het geheel wordt zijn gedrag anders dan voorheen. De patient geeft zelf aan geen kant meer uit te kunnen. Als het ware in een tunnel te verkeren. Duidelijk dat dit andere gedrag zich, op deze manier, heel typisch manifesteert.

Deze signalen, naast het uiten van concrete zelfmoordfantasieen, bedrieglijke kalmte na een ontregelde wilde periode, kunnen allemaal wijzen op suicidaliteit. In hoeverre de patient nu echt suicidaal is, kun je alleen maar achteraf bepalen. Dit betekent dat je alle signalen die een patient uit, uiterst serieus moet nemen.

De verpleegkundige interventie bestaat dus voornamelijk uit geduld hebben en beoordelen hoe ernstig de patient suicidaal is. Je eigen houding ten opzichte van leven en dood spelen daarin een rol. Wat voor jou van belang is om te leven, hoeft nog niet voor de patient van belang te zijn. Door middel van een verpleegplan kun je de feitelijke oorzaak ontleden en je verpleegproblemen daarop afstemmen. Overleg in een teambespreking met andere disciplines,kunnen meehelpen in het opstellen van een juist verpleegplan. Je maakt het plan samen met de patient, waardoor je beiden al enigszins inzicht krijgt waar de problemen liggen.

In de lessen werd, door middel van een casus, duidelijk gemaakt dat er veel punten kunnen meespelen die in eerste instantie niet als ernstig worden gezien. Om hier een verpleegprobleem uit te destilleren ten aanzien van suicidaliteit, was nog moeilijk.

Als leerervaring komt naar voren dat je ten aanzien van jezelf duidelijk moet weten hoe je zelf denkt over de zin van het leven en de dood.

Als hulpverlener is het moeilijk om de hulpvraag te signaleren en daarom moet je een patient altijd serieus blijven nemen ten aanzien van suicide, ook al verblijft hij al jaren in een psychiatrisch ziekenhuis.

Speelt in 1992. Twintig jaar geleden. Een aantal uitgangspunten van toen zijn nog steeds opportuun. Althans, dat is mijn veronderstelling. Maar moeilijker wordt het wanneer de schijn een rol gaat spelen. Zoals het wegschenken van waardevolle zaken. Waar mensen, in een andere periode van hun leven, duidelijk aan gehecht waren. Of een feestje dat zich spontaan voordoet. En waarbij achteraf naar voren komt dat dit het afscheidsfeestje is geweest…

Morgen concreet: een mogelijke verpleegkundige interventie bij een depressieve, suicidale patient.

Hoop dat het weer zo mogelijk meewerkt…

Tags: , ,

Dit bericht was geplaatst op maandag, 23 april 2012 om 09:09 en opgeslagen in Overigen. Je kunt reacties op deze vermelding volgen via RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie achterlaten, of trackback vanaf je eigen site.

Laat een reactie achter

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.