Inspiratie door… een bad

Doe wat inspiratie op. Is het niet voor het een, dan is het door wat anders. Neem nu, als voorbeeld, dat Dolhuys in Haarlem. Ooit werd daar Afscheid ten doop gehouden en waren de ontwikkelingen naderhand niet te overzien. Enfin, dat hoofdstuk is nu afgesloten, maar kwam daar een bad tegen uit de tijd dat de badverpleging gangbaar was. Wat intrigeert wanneer je je een voorstelling weet te maken van niet alleen die tijd, maar ook de omstandigheden waaronder de ‘creaturen’ toen als het ware aan de heidenen werden overgeleverd. Dagen brachten zij door in dit bad, werden ingesmeerd met een zalf die diende om de huid te beschermen, waren ontvankelijk voor alles wat in dat bad gebeurde, poepten erin, pisten erin en werden, na verloop van tijd, weer uit het warme en afkoelende water gehaald, glad als een aal terwijl de paling als zodanig absoluut niet op het menu stond. Bedacht ik mij van de week, terwijl ik probeerde een foto te maken van het spanlaken dat over het bad werd gespannen. Het hoofd kende als enige wat bewegingsvrijheid en daar was verder alles mee gezegd. Koud en warm in afwisselende tijdseenheden, de een zorgde voor rust terwijl het andere voor spartelingen zorg droeg. Er werd wat bewogen… en het bewoog mij dit keer om juist dat beeld vast proberen te leggen. Terwijl ik een schaduw van dat verleden aan het geheel probeer toe te voegen. Mijn eigen schaduw dit keer. Dan kom je, in bepaalde zin, tot een zekere abstractie. En die abstractie laat ik vandaag een rol spelen. Omdat ik veronderstel dat dit vandaag mijn inspiratie zou kunnen zijn. Let wel, zou kunnen. Want een voorstelling maken van juist die tijd gaat mijn inlevingsvermogen te boven. Men deed wat men kon, was geregeld in de weer met paraldehyde, zag er niet tegenop om ook broom aan het geheel toe te voegen en de huidige hoeveelheid neuroleptica bevond zich nog achter de horizon van de toekomst. Hydrotherapie was de noemer. Natte inwikkelingen waren aan deze periode vooraf gegaan. Deze behoefden niet te worden geregistreerd. De badverpeging was een doorloop van de bedverpleging (toen werden ook al spanlakens toegepast!) en men ging uit van de kalmerende werking van het warme water om ‘” bepaalde verschijnselen (“) te verbeteren (“) en te bestrijden (“)’ Dit waren onmaatschappelijk geachte gedragingen zoals heftige motorische onrust, agitatie, verwardheid, slapeloosheid, voedselweigering, vernielzucht, smeren en scheuren. Juist voor drukke, manische creaturen vond men deze behandeling geschikt… Zo een bad bevindt zich in dat museum. En over dat bad is dat zeildoeken spanlaken te vinden. En om even aan te geven hoeveel bewegingsruimte aan het hoofd werd toegestaan… Plaatjes spreken voor zich. De inspiratie doet wat abstract aan en wanneer iemand zich geroepen voelt om te reageren…


IMG_1252


IMG_1253