bewaken wordt begeleiden


iGer.nl
Toen:
Schuren, poetsen, boenen.
Na de sleutelbos met veel ontzag te hebben aangenomen, kwam het tweede statussymbool: de witte jas. Je kreeg precies voldoende tijd om je een halve dokter te voelen en je trok al een wijs gezicht als er een patiënt passeerde. ‘Druk hebben’ betekent: dat de ramen moeten worden gelapt ” de trap nog geschuurd ” de bedden nog gesopt ” en heeft het magazijn al een beurt gehad” Alles volgens het adagio: ‘netheid-properheid-hygi”ne’: alles moet schoon zijn. Wanneer een patiënt iets vroeg en je even een vriendelijk praatje bleef maken, stelde er al gauw een hogere collega de vraag of-je-niks-te-doen-had; en de graad van nadruk bracht je tot het besef wat kennelijk belangrijk was…” Buitenstaanders stonden verbaasd over de netheid die alom heerste, en het klonk als een grote pluim als je opving: ‘Had ik niet gedacht. Alleen maar mannen en zo netjes.’


iGer.nl
Waakzaamheid geboden.
Naast deze ‘schoonheids-cultus’ was het voor de verpleger uitermate belangrijk ‘waakzaam’ te zijn. Hij was de bewaker van de ‘on-vrije’ mens, hij moest voortdurend opletten waar de patiënten bleven, dat ze niet agressief werden ” en hij moest waakzaam zijn om elke agressiviteit tegen hem z”lf gericht, te kunnen opvangen. Verplegenden werden primair belast met controle op de patiënten en ze moesten zorgen, dat dezen geen gevaren opleverden voor anderen en dat zij daarbij werden beschermd voor gevaren tegen zichzelf. V””r de sollicitatie verwachtte de verpleger dit ook, blijkens het feit dat er in zoveel sollicitatiebrieven te lezen was: ‘ik ben in het bezit van een flink en stevig postuur en van een krachtig gestel.’ ‘Wie had de deur laten open staan”‘, ‘wie had er dienst toen patiënt Jansen ontvluchtte”‘, waren vragen die tot boven, respectievelijk tot beneden werden uitgezocht.


iGer.nl
De arts maakte visite met-het-hoofd-om-de-deur en de stereotype vraag of er nog iets bijzonders was. Dat iets-bijzonders kon alleen maar een lichamelijke ziekte zijn of onaangepast gedrag in de vorm van onrust of agressie.
De dokter gaf nieuwe voorschriften aan de hoofdverpleger. De hoofdverpleger aan de onder hem komende verpleger en zo druppelde het naar beneden. Ieders taak was: stipt uitvoeren wat van boven af werd gedecreteerd en voor de rest heel hard werken opdat de zaal er net en schoon uitzag. Het hoofd had zo graag mensen die ‘netjes’ konden werken en altijd zo’n rust en orde op de afdeling hadden.
En de patiënt”
De patiënt had het goed. Dat beweerde hij zelf, dat beweerde ook zijn familie. Hij zag er netjes uit. ‘s Zondags een bijna gewoon burgercostuum en in de week een, zij het uniforme, kleding van pilo of manchester. Hij kreeg zoveel boterhammen als hij lustte, kreeg zijn rook- of pruimtabak (in kleine hoeveelheden verstrekt, anders maakte hij toch maar alles tegelijk op) en mocht ‘s zaterdags met de groep mee wandelen. Voorop liep dan een verpleger, daarna volgde een aaneengesloten groep uniform geklede patiënten en er achter weer een of twee verplegers.
Alles werd voor de patiënt geregeld. Het feit dat hij dit alles als een fataliteit onderging en alles deed wat men van hem verlangde, zagen wij misschien als het bereiken van een therapeutisch effect. In werkelijkheid werd er niet bereikt. De patiënt handelde niet als een vrij mens. En als er al eens een patiënt tegen dit geregel-van-boven-af protesteerde, dan werd dit niet gezien als een weer hanteren van zijn eigen menselijke vrijheid, maar werd het toegeschreven aan zijn gestoordheid!


iGer.nl
De patiënt k”n niet anders. We kweekten, zonder het overigens te beseffen, chronische patiënten.
Uit: bewaken wordt begeleiden, moderne psychiatrische verpleging. AO ” reeks boekje 1111.
Door: W.A. van den Hurk (Broeder Andreas) 6-5-1966
Hij genoot zijn verplegersopleiding te Heiloo in het psychiatrisch centrum St. Willibrord.
BIJ ZONDER
Het gewoon
doen
in de B
wordt
tot
specialisme
verheven;
niets
bijzonders
maakt
gewoon
doen
Bi zonder.
GEK
Dit
maakt
dat
ik ben
wie
ik ben:


iGer.nl
Wik.