ADO / Het Groot TeringBoec

Arbeid door Onvolwaardigen. ADO. Een begrip in de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw. Kom daar nog eens om in de huidige tijd, waar eufemismen om je oren vliegen, het Engels niet van de lucht is en niet meer wordt gekeken naar de beperkingen edoch waar gefocust wordt op de mogelijkheden. En toen werd er een staaltje techniek geproduceerd die jarenlang mee ging. Onverwoestbaar in een tijd dat de wederopbouw alle aandacht vroeg. Maar op een goed moment werden de overblijfselen van dat speelgoed aan de vuilnisbak toevertrouwd, kwamen er andere interesses voor in de plaats en verdienen de huidige ADO producten een plek in het museum. En waar eerst op beperkte schaal cadeautjes door Sinterklaas werden uitgedeeld, maakten de Dinky Toys de dienst uit. Engeland kon teruggrijpen op oude mallen, terwijl in Duitsland nieuwe mallen moesten worden ontwikkeld, simpelweg door het feit dat de oorlogsindustrie zich had ontfermd over het staal dat nodig was voor de oorlogsindustrie. Ook daar een wederopbouw en in tegenstelling tot Engeland dat de oorlog won, het moest doen met de producten die zij voor de oorlog ontwikkeld hadden. In plaats van uit de brand in de brand. Hout was in Nederland voorhanden, de verf kwam op speciale basis in handen van de werkplaatsen die zich bezig hielden met die onvolwaardigen en het resultaat… nogmaals dat loog er niet om. Ik lees een boek getiteld: Het Groot TeringBoec. Paul Westgeest, de schrijver, verhaalt op indringende wijze de methodes die in de jaren vijftig en zestig gemeengoed waren in de behandelcentra ook wel Sanatoria geheten. Ze bleken ongewoon wreed. Hij bracht als zeer jonge knaap ( te denken valt aan de kleuterleeftijd geruime tijd door in een TBC-kliniek. De (wan)toestanden van toen staan hem nog helder voor de geest en hij vraagt zich af in hoeverre deze ervaringen zijn leven hebben bepaald. Een indringend boek die mij, geen idee hebbend over het daar in die tijd aan toeging, redelijk bij mijn strot grijpt. En ook nog voor iets anders zorgt: de toestanden die ik mocht meemaken in Santpoort in de begin jaren zeventig. Ook toen werd behandeld naar de geest van die tijd en wanneer je dat achteraf beschouwt… heb ik me ook door die tijdgeest in bepaalde gevallen laten leiden. Met een Amen doe ik die mensen nu een tekort, velen zullen overleden zijn maar voor de mensen die als familie daar (in)direct bij betrokken waren, daar werd toen ternauwernood aandacht aan besteed. Er werd gezorgd, maar of die zorg overeenkomt met de huidige zorg, zet ik daar momenteel toch wel de nodige vraagtekens bij!


IMG_9358


IMG_9359